«Ազատ Օր»ի հարցազրոյցը՝ Արցախի «Ղարաբաղ-Քարփեթ» ընկերութեան գործադիր տնօրէն Սեւակ Խաչատրեանի հետ

karapagh karpets-kork_18-9-13

Մօտ ամիս մըն է որ Արցախի մէջ (Շուշի եւ Ստեփանակերտ) սկսած է գործել հայկական ձեռագործ գորգերու արտադրութեան գործարանը:

Հայկական մշակոյթի այս հնագոյն ճիւղի պահպանումն ու գորգարուեստի վերազարթնումը կարեւոր նշանակութիւն ունին Արցախի եւ Արցախի երիտասարդ սերունդին համար, որ իր ապագան միախառնուած կը տեսնէ իր երկրի զարգացման հնարաւորութիւններուն:

Ինչպէ՞ս սկսաւ այս ծրագիրը եւ ի՞նչ նպատակներով։

Արդէն երկու ամիսէ ի վեր Ղարաբաղի մէջ սկսած է գործել ձ եռագործ գորգերու արտադրութեամբ զբաղող Ղարաբաղ-Քարփեթ ընկերութիւնը։ Մենք նպատակ ունինք վերարտադրել հին արցախեան թիփիք հայկական գորգերը, որ ցաւով կը հաստատենք թէ այսօր կործանման եզրին կանգնած են։ Այսօր շատ քիչ թիւով նման գորգեր կը պահպանուին ընտանիքներու մօտ, որ գործուած են տարբեր ժամանակներու ընթացքին։ Շատ կարեւոր է վերականգնել այս մշակոյթը, որ մեր աւանդութեան հռչակաւոր ու իմաստալից բաժինը կը կազմէ։ Մանաւանդ գիտակցելով թէ Ատրպէյճանը, խորհրդային տարիներուն ընթացքին, յատուկ ու դիտաւորեալ քաղաքականութիւն իրականացուց իրեն վերագրելով Արցախի մէջ գորգերու արտադրութեան աշխատանքը։

Գորգը որպէս առարկայ միայն չէր տեսներ երբեք Արցախի հայութիւնը։ Գորգի արտադրութեան գործը բաւականին լուրջ եւ արժէք ներկայացնող աշխատանք էր, իսկ իւրաքանչիւր ընտանիքի մօտ պահուած կ’ըլլար ընտանեկան գորգը, տան ամէնէն յարգի բաժնին մէջ։ Գորգագործութիւնը կը կատարուէր տան մէջ, ընտանիքի կին անդամներուն կողմէ (աղջիկ, տատիկ, մայրիկ) որոնց մօտ ժառանգաբար կը փոխանցուէր այս գործը։

Հետագային, ատրպէյճանցիները իմանալով այս մշակոյթի լուրջ եւ արժէքաւոր նշանակութիւնը, ինչպէս նաեւ նիւթական արժէքը, յատուկ մշակուած քաղաքականութեամբ՝ ընտանիքներու քովէն վերցուցին գորգերը, մէկուն դրամական գումար վճարելով, ուրիշին այլ գորգ մը տալով (որ ի հարկէ ար հեստական կամ շատ աւելի նուազ արժէքի գորգ էր եւ որեւէ ձեւով չէր փոխարիներ ընտանեկան գորգը) եւ տարբեր առիթներով կարողացան ձեռք բերել Արցախի ընտանիքներուն մօտ պահուած հին ձեռագործ թանկագին գորգերը։ Այդ գորգերուն մեծամասնութիւնը կարելի է այսօր գտնել Պաքուի թանգարաններուն մէջ, որ կը ներկայացուին որպէս հին ազերիներու կողմէ գործուած գորգեր…

Շարունակությունը կարդալ http://www.azator.gr/azad-or/events/7308-2013-09-18-08-50-07